योग्य उत्तर आहे 👉 **(1) मॉलें–मिंटो सुधारणा**


---


## 📜 इंडियन कौन्सिल्स अॅक्ट, 1909 – सविस्तर माहिती


हा कायदा म्हणजेच **Indian Councils Act 1909** होय. यालाच **मॉर्ले–मिंटो सुधारणा (Morley–Minto Reforms)** असे म्हणतात.


---


## 🔹 पार्श्वभूमी


त्या काळात भारतात स्वातंत्र्य चळवळ वाढत होती.

Indian National Congress मधील **मवाळ (Moderates)** गटाला शांत करणे आणि

All-India Muslim League चा पाठिंबा मिळवणे हे इंग्रज सरकारचे उद्दिष्ट होते.


---


## 🔹 प्रमुख वैशिष्ट्ये


1. **केंद्रीय व प्रांतीय विधिमंडळात सदस्यसंख्या वाढवली**

2. काही प्रमाणात **भारतीयांना प्रतिनिधित्व दिले**

3. सर्वात महत्त्वाचे 👉 **मुस्लिमांसाठी स्वतंत्र मतदारसंघ (Separate Electorates)** सुरू केले

4. भारतीय सदस्यांना प्रश्न विचारण्याचा आणि चर्चा करण्याचा अधिकार दिला


---


## ❗ उद्देश


* मवाळ नेत्यांना समाधानी ठेवणे

* मुस्लिम समाजाचा वेगळा राजकीय आधार तयार करणे

* स्वातंत्र्य चळवळीची तीव्रता कमी करणे


---


## ❌ इतर पर्याय का चुकीचे?


* **(2) माँटेग्यू–चेम्सफर्ड सुधारणा** 👉 Government of India Act 1919 (1919 मध्ये)

* **(3) भारतीय शिक्षण सुधारणा** 👉 असा कोणताही 1909 चा मुख्य कायदा नाही

* **(4) भारतीय नागरी सेवा सुधारणा** 👉 वेगळा विषय, 1909 शी संबंध नाही


---


## 📌 निष्कर्ष


👉 1909 च्या कायद्याद्वारे इंग्रजांनी

✔️ मवाळांना शांत केले

✔️ मुस्लिमांना स्वतंत्र राजकीय ओळख दिली


म्हणून योग्य उत्तर 👉 **मॉलें–मिंटो सुधारणा**


---


जर तुम्हाला हवे असेल तर मी

✅ अशाच **इतिहास MCQ सिरीज (Marathi)**

✅ किं

वा **exam revision short notes**

तयार करून देऊ शकतो 👍